IEC 62305-2, yıldırım koruma sistemi gerekliliğini nesnel bir risk analizi metodolojisiyle belirler. "Paratoner gerekli mi?" sorusu artık deneyime değil standartlaştırılmış hesaplamalara dayanmaktadır.
Adım 1 — Yapı Karakterizasyonu
Yapının boyutları (L × W × H), konumu (topografya, çevre yapılar), kullanım amacı, ortalama kişi sayısı ve yapı malzeme tipi belirlenir. Genişletilmiş toplama alanı Ad ve hat toplama alanı Am hesaplanır.
Adım 2 — Tehlike Kaynakları
Dört darbe kaynağı tanımlanır: S1 (yapıya doğrudan yıldırım), S2 (yapıya yakın yıldırım), S3 (giren hatlara yıldırım), S4 (giren hatlara yakın yıldırım). Her kaynak için bölgenin zemin flaş yoğunluğu (Ng) ve toplama alanı kullanılarak yıllık beklenen flaş sayısı N hesaplanır.
Adım 3 — Risk Bileşenleri
Her kaynak-hasar kombinasyonu için bağımsız risk bileşenleri hesaplanır.
- R1 (can kaybı) tolerans eşiği: 10⁻⁵/yıl
- R2 (kamu hizmeti): 10⁻³/yıl
Tüm bileşenler toplanarak toplam risk R elde edilir.
IEC 62305-2 Risk Bileşenleri ve Tolere Edilebilir Eşikler
| Risk Bileşeni | Kayıp Türü | Tolere Edilebilir Eşik (RT) |
|---|---|---|
| R1 | Can kaybı | 10⁻⁵ / yıl |
| R2 | Kamu hizmetleri kaybı | 10⁻³ / yıl |
| R3 | Kültürel miras kaybı | 10⁻⁴ / yıl |
| R4 | Ekonomik kayıp | Müşteri tanımlar |
R > RT ise LPS zorunludur. Hangi önlemlerin riski RT altına indirdiği aynı hesaplama ile belirlenir.
Adım 4 — Karar
R > RT ise LPS kurulumu zorunludur. Hesaplama aynı zamanda hangi önlemlerin (dış LPS, SPD, eşpotansiyel bağlama) riski RT altına indirdiğini gösterir.
Türkiye Özelinde
Türkiye'nin yıldırım yoğunluğu (Ng) batı kıyı bölgelerinde 2–4 flaş/km²/yıl, iç kesimlerde 4–8 flaş/km²/yıl arasındadır. Risk analizi olmayan LPS projesi hem IEC 62305'e hem EMO proje teslim gerekliliklerine aykırıdır.
İlgili hizmetlerimiz: